fa آشکارسازی ابر به روش استریوگرافی با استفاده از جدیدترین نسل ماهواره های زمین ثابت با قدرت تفکیک مکانی بالا سنجش از دور RS پژوهشي Research ابرها با توجه به تاثیر قابل توجه آنها بر موازنه انرژی در سطح زمین و در جو، همواره مورد توجه پژوهشگران مختلف هواشناسی و اقلیم&shy;شناسی بوده&shy;اند. توانایی سنجش از دور در برآورد خصوصیات و پارامترهای ابر در بررسی تغییرات آنها در مکانها و زمانهای مختلف به اثبات رسیده است. از جنبه&shy;های تحقیقاتی مهم در ارتباط با ابرها، تعیین ارتفاع ابرها و آشکارسازی ابرهاست. هدف از پژوهش حاضر نیز ارائه روشی مبتنی بر استریوگرافی برای آشکارسازی ابرها برمبنای مقدار ارتفاع ابرها با بالاترین حدتفکیک مکانی ممکن و با بکارگیری تصاویر هواشناسی زمین ثابت (<span dir="LTR">GEOStereo</span>) است. به این ترتیب که ابتدا با استفاده از باند مرئی با تفکیک مکانی بالا (<span dir="LTR">HRV</span>) از سنجنده <span dir="LTR">SEVIRI</span> نصب شده بر روی دو سکو <span dir="LTR">Meteosat-8 (IODC)</span> و <span dir="LTR">Meteosat-10</span> یک زوج استریو تشکیل می&shy;شود. سپس با توجه به هندسه دید متفاوت دو سنجنده، هر دو تصویر در یک شبکه مرجع تصویرسازی می&shy;شوند و در نهایت با تشکیل خطوط مسیر دید (<span dir="LTR">LOS</span>) دو سنجنده در یک صفحه اپی&shy;پلار، مقدار پارالاکس در دو تصویر بر روی نقاط ابری برآورد می&shy;شود. از مزیتهای این روش در برآورد ارتفاع ابر آن است که اندازه&shy;گیریهای استریو فقط وابسته به روابط هندسی بنیادی بین مشاهدات اجزای مرئی ابرهاست. این درحالی است که در روشهای وابسته به باند مادون قرمز، ارتفاع بالای ابرها وابسته به دانش از گسیلمندی ابر، دمای ظاهری، یا نرخ کاهش دما در اثر افزایش ارتفاع بوده و بعلاوه نیازمند تصور این فرض اولیه است که ابر دارای تعادل ترمودینامیکی محلی است. این در صورتی است که در اکثر شرایط، مقدار گسیلمندی ابر نامعلوم بوده، پروفایل قائم دمایی جو مجهول است و ابر دارای تعادل ترمودینامیکی با محیط اطراف خود نیز نمی&shy;باشد. در این مطالعه روشی نوین برای آشکارسازی پیکسلهای ابری مبتنی بر ارتفاع ابر ارائه شده است. پس از برآورد ارتفاع ابرها، امکان تفکیک پیکسلهای ابری از پیکسلهای غیرابری برمبنای اختلاف ارتفاع موجود فراهم شده و در واقع می&shy;توان آشکارسازی ابر را برمبنای ارتفاع برآورد شده در پیکسلها انجام داد. نتایج این پژوهش نشان دهنده دقت بالا و امکان&shy;پذیر بودن استفاده از استریوگرافی برای آشکارسازی پیکسلهای ابری در تصاویر ماهواره&shy;ای است. مزیت آشکارسازی ابرها با بهره&shy;مندی از اطلاعات ارتفاع ابر آن است که نه تنها در تصاویر زمین&shy;ثابت حدتفکیک مکانی آشکارسازی افزایش می&shy;یابد بلکه امکان استخراج اطلاعات سه&shy;بعدی ابر که از اهمیت ویژه&shy;ای در مطالعات برآورد ایرادیانس خورشیدی، استخراج ویژگیهای ابر و سایر کاربردهای وابسته به ابرها برخوردار است؛ را فراهم می&shy;آورد. و در نهایت از نقطه نظر اهمیت این پژوهش در ایران، لازم به ذکر است که با انجام این پژوهش، شاخه جدیدی از مطالعات سنجش&shy;از دور هواشناسی، با عنوان &quot;استریوگرافی هواشناسی&quot; در کشور پایه&shy;گذاری خواهد شد. که راهگشای پژوهشهای گسترده&shy;تر در این زمینه خواهد بود.<br> &nbsp; <a name="OLE_LINK14">Due to their significant impact on the balance of energy on the surface and in the atmosphere, the clouds have always been considered by various researchers in the meteorological and climatological fields. The ability to remotely measure the characteristics and parameters of the cloud has been proven to examine their changes in different locations and times. One of the most important aspects of cloud research is cloud detection in remotely sensed images. The purpose of the present study is to provide a stereographic based technique for detecting clouds according to the height of the clouds with the highest possible spatial resolution and using Geostationary meteorological images. First, a stereo pair is selected on board two platforms of the Meteosat-8 (IODC) and the Meteosat-10, using the SEVIRI Sensor with high resolution spatial resolution (HRV). Then, with respect to the different viewing geometry of the two sensors, both images are reprojected into a similar reference grid and finally, by forming line of sight (LOS) of the two sensors in an epipolar sheet, the parallax value in two images on the clouds is estimated. The advantage of this method in estimating cloud height is that the stereo measurements only depend on the fundamental geometric relationships between observations of the visible components of the clouds. Other estimation methods, require the assumption that the cloud has a local thermodynamic equilibrium and some knowledge about the apparent temperature, etc. But in most cases, the amount of cloud emission is unknown, the temperature profile of the atmosphere is unavailable, and the cloud does not have thermodynamic equilibrium with its surroundings. In this study, a new method for revealing cloud pixels based on cloud height is presented. After estimating the height of the clouds, it is possible to separate the pixels of clouds from the intersection pixels based on the existing altitude difference, and in fact, it is possible to detect the cloud based on the estimated height in pixels. The results of this study indicate the high accuracy and the feasibility of using stereography to detect cloud pixels in satellite imagery. The advantage of our proposed method is the use of cloud-height information that not only increases the spatial resolution, but also helps to extract 3D cloud information, which is of particular importance in the studies of solar irradiance, and other cloud research applications. And finally, having a knowledge in this regard in Iran is also very important, because a new branch of meteorological studies, entitled &quot;Meteorological stereography&quot; will be established in the country and will help to lead to more extensive research in this area.</a><br> &nbsp; آشکارسازی ابر, ارتفاع ابر, استریوگرافی, تصاویر هواشناسی زمین ثابت, سنجش از دور و فتوگرامتری. Cloud detection, Stereography, Meteorology, Geostationary observations (Meteosat), SEVIRI, High Resolution 17 39 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-52-5&slc_lang=fa&sid=1 Sahar Dehnavi سحر دهنوی dehnavi.kntu@gmail.com 10031947532846009520 10031947532846009520 No K. N. Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی Yasser Maghsoudi یاسر مقصودی مهرانی ymaghsoudi@kntu.ac.ir 10031947532846009521 10031947532846009521 No K. N. Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی MohammadJavad Valadanzoej محمدجواد ولدان زوج valadanzouj@kntu.ac.ir 10031947532846009522 10031947532846009522 Yes K. N. Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی