:: دوره 5، شماره 3 - ( 9-1396 ) ::
جلد 5 شماره 3 صفحات 13-29 برگشت به فهرست نسخه ها
شناخت ساختار گسلش بر مبنای توپوگرافی در مناطق لرزه خیز
چیستا پناهی وقار ، بهزاد وثوقی، سعید حاجی آقاجانی
دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
چکیده:   (986 مشاهده)
توپوگرافی، غالباً ماحصل چگونگی حرکت صفحه‌های تکتونیکی و گسل‌ها نسبت به هم است و اگر پس از شناسایی کامل ویژگی‌های تکتونیکی و بر اساس نرخ حرکت گسل‌های منطقه، این کنش و واکنش‌ها را مدل‌سازی کنیم، به مدلی کاربردی خواهیم رسید که توپوگرافی منطقه را بازسازی میکند. در این مقاله جهت نشان دادن ارتباط بین تکتونیک و توپوگرافی، بر روی سه گسل مشخص در منطقه تمرکز نموده و با استفاده از الگوریتم المان مرزی و مدل اُکادا، سعی بر شبیه‌سازی توپوگرافی ایجاد شده از فعل و انفعالات این سه گسل داریم. با توجه به لرزه‌خیزی بالای کشور ایران و ضرورت تحقیق این موضوع، با تعمیم این ایده، می‌توان در ابعاد وسیعتری، توپوگرافی منطقه‌ای را بازسازی نموده؛ سپس از مجموعه تغییرات مشاهده شده در نمای زمین و مقایسه با مدل ارتفاعی واقعی حاصل از مطالعات ماهواره‌ای، به کنترل ساختاری بر گسل‌های منطقه دست یافت. با انجام این تحقیق، بر اساس مدل‌سازی رابطه بین تکتونیک و توپوگرافی، به معیاری جهت شناخت و پیش‌بینی مشخصات گسل‌ها، خواهیم رسید. بدین منظور با تغییر شاخص‌های تکتونیکی مربوط به گسلها، به تخمین ارتفاعات حاصل پرداخته و با در نظرگرفتن مقادیر مختلف برای سه شاخص متغیر، دست به ایجاد توپوگرافیهای متناظر با هر یک زده‌ایم و نهایتاً با مدل ارتفاعی واقعی و مختصات توپوگرافیک این سه گسل مقایسه نموده‌ایم. مطالعات حاصل از مدل‌سازی نشان داد این سه گسل از شروع دوره کواترنری فعالیت داشته؛ همچنین با نرخ لغزش قائم 2 میلی‌متر در سال در حال حرکت بوده‌اند. با استفاده از مقایسه کمّی توپوگرافی زمین با مدل‌های ایجاد شده، وجود لغزش افقی در راستای شیب گسل با نرخ لغزش 5/2 میلی‌متر در سال، تأیید شد؛ مقداری که تا پیش از این توسط مطالعات زمین‌شناسی یا ماهواره‌ای، تعیین شده بود.
واژه‌های کلیدی: تکتونیک صفحه‌ای، توپوگرافی، تغییرشکل
متن کامل [PDF 2483 kb]   (600 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ژئودزی (عمومی)
دریافت: ۱۳۹۵/۱/۲۵ | پذیرش: ۱۳۹۵/۶/۳۱ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۲۰
فهرست منابع
1. [1] M. Morisawa, and J. T. Hack, Tectonic geomorphology, The binghamton symposia in geomorphology, int. series 15, sept. 1984. allen & unwin, Boston, 1985.
2. [2] J.S. Gomberg, and M.A. Ellis, "Topography and tectonics of the central New Madrid Seismic zone: results of numerical experiments using a three-dimensional boundary-element program", Journal of Geophysical Research, v. 99, p. 20299-20310, 1994. [DOI:10.1029/94JB00039]
3. [3] J. S. Gomberg, "Tectonic deformation in the New Madrid seismic zone: inferences from map-view and cross-sectional boundary element models", J. Geophys. Res. 98, 6639- 6664, 1993. [DOI:10.1029/92JB02857]
4. [4] http://s5.picofile.com/file/8119385368/iran_faults_map.jpg
5. [5] M. Berberian, "The southern Caspian: a coppressional depression floored by trapped Modified occanic crust", Canadian Journal of Earth Science 20. 163-183, 1983. [DOI:10.1139/e83-015]
6. [6] V. V. Fedynsky, K. E. Fomenko, J. A. Garkalenkov, V. P. Goncharov, B. A. Khrychev, YA. P. Malovitsky, A. P. Milashin, Ju. P. Neprochnov, and S. A. Ushakov, "The Earth's crust of the island seas and continental depressions of the west Tethys region", 24th International Geological Congress, Montreal, P. Q., Section 3, pp. 51-57, 1972.
7. [7] J. Hollingsworth, J. Jackson, R. Walker, and N. Nazari, "Extrusion tectonics and subduction in the eastern South Caspian region since 10 Ma", Geology, 36; no. 10; p. 763-766, 2008. [DOI:10.1130/G25008A.1]
8. [8] A. Zanchi, F. Berra, M. Mattei, M.R. Ghassemi, and J. Sabouri, "Inversion tectonics in central Alborz, Iran. Journal of Structural Geology", 28, 2023-2037, 2006. [DOI:10.1016/j.jsg.2006.06.020]
9. [9] M. Gluse, "Die geologie des gebietes nordlieh des Kandovan passes (zentral Elborz)", Mitt.Geol., Inst. E.T.H.V.48.165pp. Zurich, 1965.
10. [10] R. Asserto, "Geological map of upper Djajrud and Lar valleys (Central Alborz, Iran)", Milano, Inst. Geol. Univ. Milano: Publ. N.232, 86p, 1966.
11. [11] M. B. Allen, M. R. Ghassemi, M. Shahrabi, and M. Qorashi, "Acommodation of late Cenozoic oblique shortening in the Alborz range", northern Iran. Journal of Structural Geology 25: 659-679, 2003. [DOI:10.1016/S0191-8141(02)00064-0]
12. [12] K. Hessami Azar, P. Mobayen, and H. Tabasi, "Revised Version of Active Faults of Iran", International Institue of earthquake Engineering and Seismology, 2013 (Persian).
13. [13] https://ars.els-cdn.com/content/image/1-s2.0-S037702730000233X-gr3.gif
14. [14] Y. Okada, "Internal deformation due to shear and tensile faults in a half-space", Bull: Seismol. Soc. Am., p. 1018-1040, 1992.
15. [15] http://www.unavco.org/software/modeling/3d-def/images/introbig.gif
16. [16] A. Holmes, Principles of physical geology, (second edition), London: Nelson, 1965
17. [17] J.S. Gomberg, and M.A. Ellis, 3D-DEF: A user's manual, U.S. Geol. Surv. Open File Rep, p. 93-547, 1993.
18. [18] http://www.unavco.org/software/modeling/3d-def/images/manual1.gif



XML   English Abstract   Print



دوره 5، شماره 3 - ( 9-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها