fa مطالعه و بازیابی کارکردهای شهری در پایگاههای داده مکانی بر اساس تحلیلهای ریخت‌ شناسانه (کارکرد مورد مطالعه: محیطهای پاسخده) پژوهشي Research <p><span style="line-height: 20.8px">محیط شهری دارای کارکردهای متنوعی است که هرکدام از جنبه‌های گوناگون قابل شناخت و بررسی می‌باشند که جنبه مبتنی بر بعد&nbsp;هندسی و مکانی یکی از آنهاست. این مقاله روشی به‌منظور بررسی رابطه بین ریخت ساختارهای شهری با کارکردهایی که محیط&nbsp;شهری در تعامل با زندگی انسانها می‌تواند داشته باشد، ارائه کرده است که مبتنی بر چهارچوب تحلیلی سیستمهای&nbsp;پایگاه&nbsp;داده&nbsp;مکانی در پلان یک محیط شهری می&shy;باشد. کارکرد مورد نظر این تحقیق &laquo;پاسخده بودن&raquo; محیط شهری می&shy;باشد. روش در&nbsp;پیش گرفته شده مبتنی بر یک شناخت دقیق از کارکرد مورد نظر و بکارگیری آن در سیستم پایگاه داده مکانی بوده است. در&nbsp;این ارتباط از پارامترهای گوناگون هندسی به‌منظور اندازه‌گیری اجزاء یک پلان شهری استفاده شده و بر اساس آنها به 16&nbsp;رابطه&nbsp;منطقی بین شاخصهای پاسخده بودن محیط و اجزای پایگاه داده مکانی رسیده‌ایم. پارامترهای مکانی مورد استفاده عمدتاً از نوع شاخصهای هندسی اندازه‌گیری شکل عوارض و ترکیب انواع شکلها در یک منظر می‌باشند که به‌همراه چندین شاخص هندسی دیگر به اندازه‌گیری ریخت&nbsp;شناسانه محیطهای پاسخده می‌پردازند. پیاده‌سازی این روش برای ناحیه 4 منطقه 12 شهرداری تهران انجام شده ولایه&shy;های خروجی با مدارک دیگری نظیر ادراکات انسانی، نقشه‌های کاربری و بازدیدهای میدانی موردارزیابی قرار گرفته‌اند.</span></p> <p dir="ltr">The urban environments may have much functionality in different issues that each one depends on different aspects. This paper presents an analytical framework in spatial database systems for urban layouts to study the relations between urban forms and functionalities of urban environments. The selected functionality that is considered in this paper is Responsiveness of urban environments. The method is based on a precise introduction of the concept in a spatial computational procedure. The presented method makes a comprehensive introduction and consists of parameters and their interactions.&nbsp; The applied method has two main components that are the introduction of responsive environments and the spatial database of urban layouts. The mapping of the parameters and relations to objects and attributes spatial database leads to retrieving the function of responsiveness in spatial database. The method uses many spatial and geometrical parameters to measure the urban layout&rsquo;s components and presents the 16 logical relations between the responsive environments and spatial database components. The implementation is done for district 12, region 4 of the Tehran and the output layers are verified by people&rsquo;s opinions, land use map of extent and field observations.</p> پایگاههای داده مکانی, ریخت‌شناسی شهر, محیطهای پاسخده, اندازه‌گیری منظر. Spatial database, Urban forms, Responsive environments, Ontology 51 68 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-128-37&slc_lang=fa&sid=1 Tolue Silavi طلوع سیلاوی tsilavi@ut.ac.ir 10031947532846004673 10031947532846004673 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Farshad Hakimpour فرشاد حکیم پور 10031947532846004674 10031947532846004674 No University of Tehran دانشگاه تهران Farshad Nourian فرشاد نوریان 10031947532846004675 10031947532846004675 No Department of Urbanism, University of Tehran پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران