fa غنی‌سازی شبکه پایش آلودگی هوا با استفاده از حسگرهای متحرک به‌منظور مدلسازی مکانی توزیع آلاینده‌ها (مطالعه موردی: آلاینده مونواکسید کربن در کلانشهر تهران) سیستمهای اطلاعات مکانی (عمومی) GIS پژوهشي Research <p dir="RTL">با توسعه فناوری حسگرهای متحرک بی‌سیم، تولید اطلاعات مکانی داوطلبانه و افزایش مشارکت عمومی به منظور پایش محیط<span dir="LTR">‌</span>های شهری با تغییرات قابل توجهی روبرو گردیده است. از سوی دیگر، آلودگی هوا یکی از مهم<span dir="LTR">‌</span>ترین معضلات کلان<span dir="LTR">‌</span>شهرهای مانند تهران است که به منظور رفع آن، راهکاری به جز شناسایی دقیق میزان آلاینده<span dir="LTR">‌</span>ها و چگونگی توزیع آنها موجود&nbsp; نیست. توسعه مدلهای دقیق توزیع آلاینده‌های شهری، مستلزم وجود شبکه متراکم از ایستگاههای دقیق پایش آلاینده<span dir="LTR">‌</span>ها است. اما هزینه بالای تهیه و نگهداری از&nbsp;این&nbsp;ایستگاهها همواره از بزرگترین موانع توسعه مدلهای دقیق توزیع آلاینده‌های شهری بوده است. در پژوهش کنونی علاوه بر طراحی و ساخت یک سیستم پایش متحرک آلاینده مونواکسید کربن و کالیبراسیون آزمایشگاهی آن، اطلاعات غلظت آلاینده در 2 بازه زمانی در&nbsp;منطقه 6 شهرداری تهران (منطقه مطالعاتی) جمع‌آوری گردیده است. سپس مدل مکانی توزیع این آلاینده در هریک از بازه‌های زمانی و توسط روش رگرسیون کاربری اراضی حاصل گردید. برای حصول این هدف، پارامترهای محیطی نظیر کاربری اراضی، معابر شهری، ارتفاع و ترافیک به عنوان پارامترهای مستقل و میزان غلظت اندازه گیری شده توسط حسگر متحرک به عنوان پارامتر وابسته در مدل&nbsp;رگرسیونی استفاده شده است. این پژوهش در نهایت منجر به تولید نقشه‌های توزیع غلظت آلاینده مونواکسید کربن در منطقه&nbsp;مطالعاتی گردید که به منظور شناخت دقیق وضعیت آلودگی در منطقه مطالعاتی بسیار سودمند است.&nbsp; ارزیابی نتایح مدلسازی توسط پارامترهای آماری حاکی از آن دارد که روش پیشنهادی توانایی تقریبا مناسبی در تخمین غلظت این آلاینده در مناطق مختلف شهری دارد.</p> <p>By developing wireless mobile sensors, volunteered geographic information production and social co-operating increase, urban monitoring witnessed a considerable change. On the other hand, air pollution become one of the most important environmental challenge of Tehran and tackling it is not possible unless knowing the pollutants and their sources. Accurate investigation of spatial distribution of pollutants in cities requires development of spatial variability models of pollutants. But, high cost of developing and keeping of Air Quality Monitoring Network (AQMN) is one of the biggest problems in front of councils in developing such monitoring stations in cities. In this research, in addition to designing and building a mobile carbon monoxide monitoring system and calibrating it in the lab, data of pollutants concentration in 4 time periods in district 6 of Tehran was collected. Then by using land use regression method the spatial distribution model of this pollutant for the investigated area in each time period was determined. To reach this achievement, different environmental factors such as land use, Roads, elevation and traffic as independent factors and the measured pollutant concentration as dependent factor were applied to the mentioned model. Finally, this research led to provide carbon monoxide pollution maps for the investigated area, which are useful in finding high risk locations. Evaluating the statistical parameters show that in estimating pollutant concentration of different urban districts, the suggested method is practical to some extends.</p> اطلاعات مکانی داوطلبانه, حسگرهای متحرک پایش آلاینده‌های هوا, پهنه‌بندی, رگرسیون کاربری اراضی Volunteered Geographic Information, Wireless mobile air quality sensors, Land use regression, Air pollution map 29 46 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-399-1&slc_lang=fa&sid=1 manoochehr kheradmandi منوچهر خردمندی kheradmandi.m@ut.ac.ir 10031947532846004850 10031947532846004850 No University of Tehran دانشکده مهندسی نقشه‌ برداری و اطلاعات مکانی- پردیس دانشکده های فنی- دانشگاه تهران. Rahim Ali Abbaspour رحیم علی عباسپور abaspour@ut.ac.ir 10031947532846004851 10031947532846004851 Yes University of Tehran دانشکده مهندسی نقشه‌ برداری و اطلاعات مکانی- پردیس دانشکده های فنی- دانشگاه تهران.