fa برنامه ریزی کشت محصولات کشاورزی با استفاده از روشهای بهینه‌سازی مکانی سیستمهای اطلاعات مکانی (عمومی) GIS پژوهشي Research <span style="font-weight:normal;">افزایش جمعیت و محدود بودن اراضی کشاورزی قابل استفاده، بر اهمیت برنامه ریزی صحیح جهت استفاده از زمین و بهینه سازی الگوی کشت می‌افزاید. مدلسازی کشت محصولات بر اساس مدل رستری ساده تر و متداولتر است. بنابراین غالباً واحد برنامه ریزی کشاورزی به صورت پیکسل تعریف شده است. از طرفی در حال حاضر کشاورزان، کشت های خود را در قطعاتی که مالکیت آنها مشخص است انجام می‌دهند و با توجه به ماهیت مکانی بودن معیارها، به نظر می‌رسد استفاده از یک مدل برداری (قطعه مبنا) شیوه مناسبی به منظور بررسی اثر این متغیرها و مشخص نمودن الگوی کشت باشد. این تحقیق با هدف برنامه‌ریزی کشت محصولات‌کشاورزی به صورت قطعه مبنا با استفاده از برآورد نیاز‌آبی و روشهای بهینه‌سازی مکانی</span> <span style="font-weight:normal;">انجام گرفت. مدلسازی در قالب سه مدل توسعه یافت</span><span style="font-weight:normal;">. در مدل </span><span style="font-weight:normal;">اول، نیاز‌آبی محصولات کشاورزی برای قطعات با استفاده از آمار ایستگاههای هواشناسی همجوار برآورد شده است. در مدل دوم، تناسب قطعات کشاورزی با استفاده از دو گروه معیارهای اقلیمی و ویژگیهای زمین تعیین شده است. در مدل سوم، بهینه سازی الگوی کشت با در نظر گرفتن بالاترین سود و کمترین آب مصرفی در منطقه با استفاده از مدل برنامه‌ریزی خطی انجام شده است.</span> <span style="font-weight:normal;">بررسی نتایج نشان داد به دلیل کمبود آب در منطقه، کشت همزمان تمامی قطعات ممکن نیست و در هر سال زراعی حدود 40درصد از قطعات به صورت آیش باقی می‌مانند. همچنین در حالت بهینه سطح زیر کشت محصولاتی مانند سیب‌زمینی، یونجه و آفتابگردان به دلیل مصرف بالای آب و قرار گرفتن دوره رشد آنها در فصول بهار و تابستان، از الگوی کشت حذف شدند و محصولات گندم و جو سطح زیر کشت بیشتری نسبت به سایر محصولات به خود اختصاص دادند.</span><br> &nbsp; Population growth, limited usable agricultural lands, rapid changes in societies and land uses development, highlights the importance of proper planning for land use and cropping pattern optimization. The present study was carried out for agricultural crops cultivation planning using water requirement estimation and spatial optimization methods. The model was programmed into three sub-models. The objective of the first sub-model, was assessingthe crops water requirement. For this purpose, the meteorological observations collected from 16 high quality meteorological sites for a 20- year period (1985-2005). Objective of the second sub-model, was determining the land suitability for agricultural crops. To achieve this goal six criteria were considered. The criteria classified into two groups including climatic parameters and land characteristics. Finally objective of the third sub-model was cropping pattern Optimization by considering the maximum benefit and minimum consumable water in study region. In order to reach to this target, linear programming was used. Result of linear programming showed that due to water shortages in the region, Simultaneous cultivation of all parcel is not possible and about 40 percent of the parcel to remained fallow, in each year separately. Also in the optimal state surface of products such as potato, alfalfa and sunflower due to high water consumption, exposure of the<br> growing season in spring and summer and having lower gross margin were removed from the cropping pattern and wheat and barley crops constituted area under cultivation more than other products. نیازآبی, تناسب اراضی, الگوی کشت بهینه, برنامه ریزی خطی,GIS Water requirement, Landsuitability, Optimal cropping pattern,Linear programming, GIS. 19 33 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-295-2&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Esmailpour Estarkhi هادی اسمعیل پور اسطرخی hsmailpour90@gmail.com 10031947532846004921 10031947532846004921 Yes K.N.Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی Mohammad Karimi محمد کریمی 10031947532846004922 10031947532846004922 No K.N.Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی Abbas Alimohammadi Sarabi عباس علیمحمدی سراب 10031947532846004923 10031947532846004923 No K.N.Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی Kamran Davari کامران داوری 10031947532846004924 10031947532846004924 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد