fa پایش و پیش‌بینی شدت جزیره حرارتی شهر بابل با توجه به گسترش شهری و تغییرات کاربری اراضی در بازه زمانی 1394-1364 سنجش از دور RS پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;">جزیره حرارتی شهری یکی از مهم‌ترین خطرات زیست محیطی مناطق شهری می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">باشد. استفاده از فناوری سنجش از دور به دلیل فراهم</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">کردن دید یکپارچه، کم‌هزینه و سریع یک روش کارآمد برای مطالعه و پایش تغییرات محیطی محسوب می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">شود. هدف</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">از</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">این</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">پژوهش بررسی فضایی-زمانی تغییرات شدت جزیره حرارتی در بازه زمانی 1394- 1364و پیش</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">بینی تغییرات شدت جزیره حرارتی محدوده مورد مطالعه در شهرستان بابل می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">باشد. برای این منظور در این پژوهش از تصاویر چند زمانه لندست، محصول بخار آب مودیس و داده</span>&not;<span style="font-family:b nazanin;">های زمینی استفاده شده است. برای محاسبه دمای سطح زمین از الگوریتم</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">تک باندی و برای طبقه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">بندی تصاویر از الگوریتم بیشترین شباهت استفاده شده است. تغییرات کاربری اراضی و دمای سطح زمین بررسی و سپس رابطه بین تغییرات کاربری اراضی با دمای سطح نرمال شده تحلیل شد. با بهره</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">گیری از میانگین و انحراف معیار تصاویر حرارتی نرمال شده، منطقه</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">به</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">پنج</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">کلاس</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">دمایی طبقه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">بندی و با استفاده از شاخص شدت جزیره حرارتی، میزان تغییرات جزیره حرارتی در طول بازه زمانی مورد مطالعه بررسی</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">شده</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">است. تغییر کاربری اراضی برای آینده با استفاده از مدل مارکوف بررسی و با توجه به آن تغییرات شدت جزیره حرارتی پیش</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">بینی شده است. نتایج پژوهش نشان دهنده این است که تغییرات کاربری اراضی به نحوی بوده که اراضی ساخته‌شده با رشد</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">92</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">درصدی و اراضی کشاورزی با کاهش چشمگیری مواجه شده‌اند. روند تغییرات اراضی ساخته</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">شده با روند تغییرات دمای سطح نرمال شده رابطه مستقیم دارد. طبقات دمایی بالا و بسیار بالا در نزدیکی هسته شهر و راه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های خروجی از شهر قرار دارند که در</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">طی</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">این</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">سال</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها با روند افزایش</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">مساحت روبه هستند. شاخص نسبت جزیره حرارتی در طی این دوره روند رو به رشدی داشته و مقدار این شاخص از 5_/0 در سال 1364 به 67_/0 در سال 1394 رسیده است. پیش</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">بینی تغییرات کاربری اراضی و فرایند تغییر شدت جزیره</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">حرارتی برای منطقه مورد</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">مطالعه نتایج نگران کننده‌ای را نشان می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">دهد.</span> &nbsp;Urban heat island is one of the most vital environmental risks in urban areas. The advent of remote sensing technology provides better visibility due to the integrated view, low-cost, fast and effective way to study and monitor environmental changes. The aim of this study is a spatial-temporal evaluation of heat island intensity in the period of 1985-2015 and prediction of heat island intensity variations for the specific studied area in the city of Babol. For this purpose, multi-temporal Landsat images were used in this study. For calculating the land surface temperature, Single channel algorithm were used, and Maximum likelihood algorithm was also utilized to classify Images. Therefore, land use changes and land surface temperatures (LST) were examined, and thereby the relationship between land-use changes was analyzed with the normalized land surface temperature. By using the mean and standard deviation of normalized thermal images, the area was divided into five thermal categories. Then, by applying the heat island intensity index, the heat island changes in the studied period of time was investigated. Land use changes for the future studies was investigated by using Markov model and then, the heat island intensity changes were anticipated. The results indicate that land use changes for built-up lands increased by 92%, and a noticeable decrease was observed for agricultural lands. The Built-up land changes trend has an inverse relation with the trend of FVC and follows the same trend as normalized surface temperature changes. High and very high-temperature categories whose area increases annually, are adjacent to the city core and exit ways of the town. The index ratio of heat island during this period has an increasing trend and the amount of index was altered from 0/5 in 1985 to 0/67 in 2015. Land use changes anticipation and the process of heat island intensity variations for the studied area show alarming results. پایش, مکانی-زمانی, کاربری اراضی, جزیره حرارتی شهری, بابل Monitoring, Spatial-temporal, Land-use, UHI, Babol 123 151 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-105-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Karimi Firozjaei محمد کریمی فیروزجائی 10031947532846004961 10031947532846004961 No University of Tehran دانشگاه تهران Majid Kiavarz Mogaddam مجید کیاورز Kiavarzmajid@ut.ac.ir 10031947532846004962 10031947532846004962 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Seyed Kazem Alavi Panah سیدکاظم علوی پناه 10031947532846004963 10031947532846004963 No University of Tehran دانشگاه تهران