fa ارزیابی داده‌های سنجنده OLI،قابلیت طیف‌سنج بازتابی ALTA و استفاده از مفهوم ایستگاه‌ مجازی در تهیه نقشه پراکندگی غلظت فلزات سنگین خاک سنجش از دور RS پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;">استفاده از تکنولوژی سنجش از دور و تلفیق آن با سامانه اطلاعات جغرافیایی، از جمله راه‌های کسب سریع و کم‌هزینه اطلاعات به‌خصوص در حوزه مطالعات محیطی و علوم زمین جهت مدیریت بهینه است. این تحقیق با هدف ارزیابی داده‌های سنجنده&nbsp; </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">OLI</span></span><span style="font-family:b nazanin;">ماهواره لندست 8، قابلیت طیف‌سنج بازتابی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ALTA</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> در انتخاب بهینه باندهای طیفی تصویر ماهواره‌ای برای مدل‌های پیش‌بینی وتأثیر استفاده از مفهوم ایستگاه مجازی در تغییر دقت مدل‌ها، در تهیه نقشه پراکندگی غلظت عناصر سنگین نیکل، سرب و روی در خاک سطحی اطراف نیروگاه شهید رجائی قزوین انجام شد. پس از تعیین محل ایستگاه‌های نمونه‌برداری روی تصویر ماهواره‌ای، با توجه به کاربری غالب زمین‌های اطراف نیروگاه (کاربری کشاورزی) و با توجه به استفاده از عمق شخم متفاوت خاک در این نوع کاربری، به طور متوسط از عمق حدود 15-0 سانتی‌متری خاک سطحی، تعداد 34 نمونه‌ی مرکب جمع‌آوری و هم‌زمان بازتابندگی طیفی نمونه‌ها با استفاده از طیف‌سنج بازتابی آلتا قرائت و ثبت شد. غلظت عناصر سنگین توسط دستگاه طیف‌سنج اتمی در آزمایشگاه تعیین شد. با توجه به معادل‌سازی تقریبی محدوده طیفی باندهای تصویر ماهواره‌ای و محدوده طیفی لامپ‌های رنگی طیف‌سنج بازتابی آلتا، از اطلاعات طیفی ثبت شده توسط طیف‌سنج بازتابی برای انتخاب بهینه باندهای تصویر ماهواره‌ای جهت شرکت در روابط رگرسیون بین داده‌های بازتابندگی طیفی (متغیر</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">مستقل) و غلظت عناصر سنگین خاک (متغیر وابسته) استفاده شد. از مفهوم ایستگاه‌ مجازی که از لحاظ خصوصیات بازتابندگی طیفی شبیه ایستگاه‌های نمونه‌برداری شده هستند به منظور افزایش دقت مدل‌‌ها استفاده شد. برای این منظور از داده‌های سنجنده </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">OLI</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> ماهواره</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">لندست 8 و در بازه %1</span>&plusmn;<span style="font-family:b nazanin;"> ارزش‌های عددی پیکسل‌های تمامی باندهای منتخب تصویر ماهواره‌ای (6 باند منتخب در محدوده مرئی و مادون قرمز)، بالغ بر4450 ایستگاه مجازی در محدوده اطراف نیروگاه یافت شد. در نهایت با استفاده از باندهای تصویر ماهواره‌ای و اعمال</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">روابط با ضریب تبیین بزرگتر، نقشه پراکندگی غلظت فلزات سنگین خاک با دقت متوسط به دست آمد. اعتبارسنجی مدل‌ها با</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">استفاه از رابطه جذر میانگین مربعات خطا (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">RMSE</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) نشان داد که استفاده از مفهوم ایستگاه مجازی سبب افزایش دقت مدل‌ها شد؛ به‌نحوی که در معادلات رگرسیون خطی، در مورد نیکل 21_/17%، در مورد سرب 19_/20% و در مورد روی 05_/4% و در معادلات رگرسیون</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">غیرخطی، در</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">مورد نیکل 42_/13%، در مورد سرب 19_/20% و در مورد روی 10_/3% افزایش دقت در مدل‌های پیش‌بینی مشاهده</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">شد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی، داده‌های سایر سنجنده‌ها مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین تأثیر سایر متغیرهای محیطی خاک از قبیل رطوبت، حرارت، پوشش گیاهی و ... نیز درمدل‌ها در نظر گرفته شود.</span> The use of remote sensing and GIS technology, is to have a quick and inexpensive method of obtaining information, especially in the field of environmental studies and earth sciences for optimal management. This study was carried out to evaluate OLI sensor data, the capability of Alta reflectance spectrometer in the selected spectral band satellite images for predictive models and the use of concept of station virtual changing the accuracy of the models and mapping the distribution of the concentration of heavy metals nickel, lead and zinc the surface soil around the Rajaee Power Plant. After determining the location of sampling stations on satellite images, according to the dominant land use around power plants (agriculture) and with respect to the different soil depth in this kind of usage,from the average depth of about 0-15 cm topsoil , 34 composite samples were collected and spectral readings were recorded using Alta reflectance spectrometer. The heavy metals concentrattion was determined in the laboratory using atomic spectrometer. According to the equivalent range of spectral bands of satellite imagery and spectral range light colored Alta reflectance spectrometer, was used for spectral data recorded by reflectance spectrometer to select the optimal band satellite imagery to participate the relationship between spectral data (independent variable) and the concentration of heavy metals in the soil (the dependent variable).The concept of virtual stations which are characteristics like spectral reflectance sampling stations are used to enhance the accuracy of the models. For this purpose, the OLI images, Landsat 8 satellite images, in the&nbsp;&nbsp; range of values of the pixels in all the bands (6 bands in the visible and infrared range), amounting 4450 virtual station was found in the area around the power plant. At the end using satellite image bands and finding the relationships between larger coefficient of determination (R^2), the distribution map of soil concentrations of heavy metals has been found with moderate accuracy. Validation of the models with the use of Root Mean Square Error (RMSE) showed the efficiency of use of the concept of virtual stations to increase the accuracy of the models; So that was observed in the linear regression, nickel, 17.21%, 20.19% lead and 4.05% zinc and nonlinear regression, nickel, 13.42%, 20.19% lead and 3.10% zinc increased accuracy in prediction models. It is suggested that in future studies data collected from other sensors should be evaluated as well. Other variables also affect the soil environment (humidity, temperature, vegetation, etc.) which should be considered in models. سنجش از دور خاک- فلزات سنگین خاک- طیف‌سنج بازتابی ALTA- ایستگاه مجازی. Remote sensing of soil, Heavy metals of soil, Virtual Station, ALTA Reflectance Spectrometer 113 145 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-453-4&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Goltappeh فاطمه گل تپه goltappeh_fa@yahoo.com 10031947532846004984 10031947532846004984 Yes kharazmi university دانشگاه خوارزمی Parviz Zeaiean Firouzabadi پرویز ضیائیان فیروزآبادی 10031947532846004985 10031947532846004985 No University of Ferdowsi Mashhad دانشگاه خوارزمی Hamid Reza Riyahi Bakhtyari حمیدرضا ریاحی بختیاری 10031947532846004986 10031947532846004986 No University of Ferdowsi Mashhad دانشگاه خوارزمی