fa برنامه‌ریزی چندهدفه‌ی کاربری اراضی شهری و مدلسازی تغییرات آنها با استفاده از الگوریتم تکاملی چند هدفه بر مبنای تجزیه سیستمهای اطلاعات مکانی (عمومی) GIS پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;">با توجه به صلب بودن طرح</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های جامع و تفضیلی در برنامه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ریزی کاربری اراضی شهری، توجه به تغییرات کاربری</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها و مدلسازی آنها کمک</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">شایانی در برآورد تأثیر تغییرات خواهد نمود. بررسی تأثیر تغییر کاربری</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های شهری در چینش سایر کاربری</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها و معیارهای طراحی مانند سازگاری، وابستگی، مناسبت و سرانه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها به لحاظ محاسباتی مسئله</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ای چندهدفه بوده و جزء مسائل سخت رده</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">بندی می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">شود. زیرا</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">به‌دلیل تنوع بالای کاربری</span>&not;<span style="font-family:b nazanin;">ها در محیط شهری و روابط پیچیده</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ی حاکم بر انواع کاربری</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">توان چینش</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های مختلفی از کاربری</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها ارائه داد. در این تحقیق هدف اصلی به دست آوردن تأثیر تغییر یک یا چند کاربری بر روی چینش سایر کاربری</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها با در</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">نظر</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">گرفتن سه تابع هدف سازگاری، وابستگی، مناسبت و سرانه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها به صورت همزمان می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">باشد. به این منظور از الگوریتم تکاملی چند</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">هدفه بر مبنای تجزیه (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MOEA/D Multi-Objective Evolutionary Algorithm based on Decomposition</span></span><span style="font-size:9.0pt;">)</span><span style="font-family:b nazanin;"> که</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">یک</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">الگوریتم بر مبنای تجزیه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ی تابع</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">بهینگی می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">باشد، استفاده شده است. نتایج حاکی از جواب</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های قابل قبول این الگوریتم از نظر تست</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های الگوریتم</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های فرا ابتکاری می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">باشد. همچنین نتایج نشانگر بهینه بودن چینش</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ها نسبت به وضع موجود است. نکته</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ی قابل توجه در مورد نتایج این الگوریتم این است که زمان اجرای الگوریتم نسبت به الگوریتم</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">های بهینه‌سازی چندهدفه‌ی رایج در این زمینه مانند الگوریتم ژنتیک چندهدفه با</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">مرتب</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">سازی نامغلوب یا( </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">NSGA-II (Non-dominated Sorting Genetic Algorithm-II</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> به</span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">مراتب کمتر است. همچنین بازه</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">ی جستجوی الگوریتم نیز بیش از الگوریتم </span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">NSGA-II</span></span> <span style="font-family:b nazanin;">می</span>‌<span style="font-family:b nazanin;">باشد.</span><span style="font-family:b nazanin;"></span> Considering rigidity in General and Detail urban plans, modeling the effects of changes mathematically would be worth in such plans. Investigating the effects of urban land use changes in the arrangement of other land uses and designing criteria such as consistency, dependency, suitability and per capita demand, always is a multi-objective and NP-hard problem. Due to the variety of urban land uses and their complex relationships with each other, many possible arrangements of land uses can be suggested. In this study, the main target is obtaining the effects of changes in one or more land uses in the arrangement of the other land uses considering three objective functions and one criteria simultaneously. These objective functions include consistency, dependency and suitability. Moreover, per capita demand assume as criteria in this research. To do so, MOEA/D algorithm is applied. Results demonstrate that the solutions are acceptable in the test of meta-heuristic algorithms. Furthermore, the results of the algorithm shows more optimized answer than current status. It is notable to say that the run time of this algorithm is considerably lower than other MOEAs like NSGA-II. Besides, the search space of MOEA/D is more expanded than NSGA-II. تغییر کاربری اراضی شهری, سیستم اطلاعات مکانی, MOEA/D, بهینه‌سازی چندهدفه, حمایت از تصمیم‌گیری Land use change modeling, Decision support, MOEA/D, GIS 131 154 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-219-3&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Masoumi زهره معصومی z.masoumi@iasbs.ac.ir 10031947532846005165 10031947532846005165 Yes Institute of Advanced Studies in Basic Sciences دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه‌ی زنجان Mohammad Sadi Mesgari محمدسعدی مسگری 10031947532846005166 10031947532846005166 No K. N. Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی