fa راه‌حلی برای استفاده از مدل هیدرولوژیکی مدکلارک در محیط HEC-HMS در ایران با استفاده از GIS پژوهشي Research از جمله مشکلات اصلی در استفاده از مدل هیدرولوژیکی مدکلارک (ModClark) در محیط HEC-HMS، تهیه ورودی‌های مدل در سیستم مختصات SHG و ساختار DSS است. هدف اصلی این تحقیق به‌کارگیری GIS در ارائه راه‌حلی برای رفع این مشکل بوده است. بدین منظور پروژه‌ای مبتنی بر GIS، برای تعیین شدت سیل‌خیزی و اولویت‌بندی پتانسیل تولید سیل براساس روش عکس‌العمل سیل واحد و مدل هیدرولوژیکی مدکلارک در حوضه آبخیز قرنقو واقع در استان آذربایجان شرقی مدنظر قرار گرفت. داده‌های مورد نیاز برای اجرای این تحقیق عبارت‌اند از: داده‌های بارش ـ رواناب، فایل شبکه‌بندی حوضه، فایل بارش شبکه‌بندی‌شده، قابل شبکه‌بندی شماره منحنی،‌ زمان تمرکز و ضریب ذخیره حوضه. ابتدا با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی در مقیاس 25000/1 مرز حوضه و زیرحوضه‌ها، شبکه هیدروگرافی، کلیه پارامترهای فیزیکی، نقشه مدل ارتفاعی رقومی (DEM) تهیه شد و سپس با استفاده از امکانات HEC-GeoHMS و انجام برخی تغییرات، نقشه‌های شبکه‌بندی حوضه، بارش و شماره منحنی با استفاده از DEM، شدت‌های یک‌ساعته بارش و انجام عملیات درون‌یابی مطابق شبکه استاندارد هیدرولوژیکی (SHG) و فرمت DSS تهیه گردید. پس از آماده شدن تمامی ورودی‌های لازم، مدل هیدرولوژیکی مد کلارک واسنجی و اعتباریابی شد و هیدروگراف سیل در محل خروجی حوضه استخراج گردید. براساس شاخص سیل‌خیزی f زیرحوضه آلمالوچای، سیل‌خیزترین و مؤثرترین زیرحوضه در دبی اوج هیدروگراف خروجی شناخته شد. به عنوان کار آتی پیشنهاد گردید تا در مطالعات شبیه‌سازی براساس مدل مدکلارک، دیگر ابعاد شبکه SHG نیز مطالعه شود و براساس نتایج به دست آمده، مناسب‌ترین اندازه شبکه برای استفاده در مدیریت حوضه‌های سیل‌خیز کشور معرفی گردد. Preparing data based on SHG coordinate and DSS format are known as among the main problems in running modclark hydraulic model within Hec-HMS. The main goal of this research has been providing a solution for the mentioned problem. To this end, Garango watershed was selected as the study area and a GIS-based research was conducted for determining flood intensity and prioritizing flood yield potential using Unit Response Approach and Modclark model in Hec-HMS environment. Rainfall-runoff gages measurements, gridded basin file, gridded precipitation file, gridded SCS curve number file, time of concentration and storage coefficient were the main required data to execute the research model. To do this research, the boundaries of Garango watershed and its four subwatersheds along with stream network were delineated using 1:25000 topographic maps. The map of Digital Elevation Model (DEM) and slope map of watershed were generated and then the physiographic characteristics of the subwatersheds extracted in GIS environment. In the next step, gridded basin file was created using HEC-GeoHMS, based on Standard Hydrologic Grid (SHG). One hour duration rainfall intensities were extracted and then using interpolation method, a gridded precipitation file was generated based on SHG coordinate system and DSS format. Gridded SCS curve number was also created and saved as DSS file. The next step was dedicated to calibrate and validate ModClark hydrologic model at the watershed outlet. Based on the flood index per area (f), Almalochai subwtershed was identified as the most flood active area. As a feature work, it was recommended that in Modclark-base simulations studies, different dimensions of SHG to be examined and the suitable grid dimension (a) be introduced for managing the flood area watersheds. روش عکس‌العمل سیل واحد, شاخص سیل‌خیزی, مد کلارک, GIS و SHG IS, Modclark, SHG, Unit Response Approach 1 14 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-128-15&slc_lang=fa&sid=1 Ali Kalantari Oskuei علی کلانتری اسکوئی oskhom@gmail.com 10031947532846004730 10031947532846004730 Yes Institute for Soil and Water Conservation پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیز‌داری کشور Bahram Sagafian بهرام ثقفیان 10031947532846004731 10031947532846004731 No Institute for Soil and Water Conservation پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیز‌داری کشور Ali Asghar Alesheikh علی‌اصغر آل‌شیخ 10031947532846004732 10031947532846004732 No K.N.Toosi University of Technology دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی