Journal of Geospatial Information Technology

fa توسعه مدل پیش بینی گسترش فیزیکی شهر بابل مبتنی بر مفهوم درجه ریسک تصمیم‌گیری مکانی چندمعیاره Developing a model for simulating urban expansion based on the concept of decision risk: A case study in Babol city سنجش از دور RS پژوهشي Research امروزه بررسی روند مکانی-زمانی گسترش فیزیکی شهرها و شناسایی پارامترهای موثر بر آن نقش کلیدی را در فرایند تصمیمگیریها و برنامهریزیهای بلند مدت شهری ایفا میکنند. بنابراین، بکارگیری روشهای دقیق و کارآمد برای پیشبینی گسترش فیزیکی شهرها از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این پژوهش، ارائه یک مدل مفهومی جدید برای پیادهسازی سیستم پیشبینی گسترش فیزیکی شهر برمبنای درجه ریسک در تصمیمگیری مکانی چند معیاره میباشد. این مدل برای پیشبینی گسترش فیزیکی شهر بابل پیادهسازی شده است. در مدل پیشنهادی از تلفیق روش وزندهی ذهنی و عینی به صورت سراسری و محلی، برای تعیین اهمیت نسبی معیارهای مختلف و از مدل مارکوف برای تولید ماتریس تبدیل مساحت استفاده شده است. علاوه بر دو پارامتر مقدار معیارها و وزن هر یک از معیارها، پارامتر درجه ریسک در تصمیمگیری نیز برای تهیه نقشه تناسب گسترش فیزیکی شهر در نظر گرفته شده است. در این مطالعه برای تعیین درجه ریسک و روش وزن‌دهی بهینه، هر یک از نقشههای اراضی ساختهشده شبیهسازی شده با نقشه اراضی ساختهشده واقعی مقایسه شده است. نتایج بیانگر این است که برای منطقه مورد مطالعه در حالت تعیین وزن معیارها با استراتژی محلی و سراسری، مقادیر 3/0 و 7/0 به ترتیب درجات ریسک بهینه در تصمیمگیری جهت تولید نقشه تناسب میباشند. همچنین در درجه ریسک بهینه دقت کلی برای روش تعیین وزن سراسری و محلی به ترتیب 5/85 و 2/89 میباشد. برای شهر بابل نتایج پژوهش حاکی از کارایی بالاتر روش وزندهی محلی نسبت به روش وزندهی سراسری برای تولید نقشه تناسب میباشد. Today, the study of the spatial-temporal pattern of urban physical expansion and the identification of the parameters affecting the expansion play a crucial role in urban-related decision-making and long-term planning processes. Consequently, the use of precise and efficient methods to predict the physical expansion of urban areas is of great importance. The objective of present study is to provide a new conceptual model for implementing a simulation model for predicting physical expansion of urban areas based on the degree of risk in multi-criteria spatial decision making. This model has been implemented to predict the physical expansion of Babol city. In the proposed model, the combination of subjective and objective weighting methods has been used globally and locally on the basis of neighboring states to determine the relative importance of mentioned criteria and the Markov model is used for generating the transition rules. In addition to the two parameters of the criteria and the weight of each criterion, the risk-factor parameter is also considered for the mapping of the physical expansion of the city. In order to determine the degree of risk and the optimal weighting method, each of simulated built-up area maps was compared with a real built-up area map. The results obtained for the study area show that the optimum ORness values in local and global strategies for generating suitability map are 0.3 and 0.7, respectively. Moreover, the average overall accuracy for the local and global weighting methods at different levels of risk is 87.6 and 86.8, respectively. This means that the local weighting method is more accurate than the global method for generating the suitability map. گسترش فیزیکی شهر, مدل شبیه سازی, تصمیم‌گیری مکانی چند معیاره, ریسک. Urban physical expansion, simulation model, multi-criteria spatial decision making, risk. 115 135 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-248-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Karimi Firozjaei محمد کریمی فیروزجائی 10031947532846007517 10031947532846007517 No University of Tehran دانشگاه تهران Amir Sedighi امیر صدیقی 10031947532846007518 10031947532846007518 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohammadreza Jelokhani-Niaraki محمدرضا جلوخانی نیارکی mrjelokhani@ut.ac.ir 10031947532846007519 10031947532846007519 Yes University of Tehran دانشگاه تهران