fa جدایش سازندهای زمین‌شناسی بر اساس مورفولوژی آنها با استفاده از تصاویر SAR و پیاده‌سازی هندسه فرکتالی در مدل پس‌پراکندگی IEM (مطالعه موردی: کمربند کوهزایی زاگرس) سنجش از دور RS پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;">تمایز </span><span style="font-family:b nazanin;">مورفولوژیک </span><span style="font-family:b nazanin;">سازندهای زمین‌شناسی فرآیند تکمیلی در طی مراحل به نقشه درآوردن سازندهای زمین‌شناسی است که نیازمند انجام بازدیدهای میدانی توأم با اتلاف هزینه و زمان قابل توجه است. به‌علاوه، باتوجه به پرتگاه‌های گسلی و نقاط صعب العبور، امکان عملیات صحرایی برای بازدید همه نواحی در محدوده یک نقشه زمین‌شناسی وجود ندارد. سنجش از دور مایکروویو یا رادار، از طریق تصاویر رادار روزنه مصنوعی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">SAR</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) قابلیت فراهم نمودن اطلاعات مورفولوژی و شناسایی و جدایش واحدهای زمین‌شناسی بر اساس بافت سنگ شناسی را داراست. برای این منظور لازم است پس‌پراکندگی سیگنال راداری از سطح مورد مدلسازی واقع شود. مدل معادله انتگرالی </span><span dir="LTR"><span style="font-family:b nazanin;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IEM</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b nazanin;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> رایجترین و پرکاربردترین </span><span style="font-family:b nazanin;">مدل از این حیث به شمار می‌رود</span><span style="font-family:b nazanin;"> که زبری سطح را با استفاده از پارامتر آماری جذر متوسط مربع ارتفاعی زبری (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">RMS</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b nazanin;">-</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">height</span></span><span style="font-family:b nazanin;">) محاسبه می نماید. حال آنکه این پارامتر به اندازه کافی میزان زبری سطح را اندازه‌گیری نمی نماید، چرا که زبری را صرفاً در راستای قائم اندازه‌گیری می کند و پراکندگی زبری در سطح را در اختیار نمی‌گذارد. لذا در این مقاله از طریق محاسبه ورودی‌های هندسی مدل </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IEM</span></span> <span style="font-family:b nazanin;">با استفاده از دو پارامتر فرکتالی، میزان تشخیص مورفولوژی سطح ارتقاء یافته است. برای این منظور نقشه زبری سطح از روش پیشنهادی برای تاقدیس اناران (واقع در استان ایلام) با استفاده از تصاویر </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ALOS-PALSAR</span></span> <span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:8.0pt;">و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">TerraSAR </span></span>&nbsp;<span style="font-family:b nazanin;">محاسبه </span><span style="font-family:b nazanin;">ش</span><span style="font-family:b nazanin;">د. اندازه‌گیری میدانی زبری سطح در سه سایت که هرکدام لیتولوژیهای اصلی منطقه مورد مطالعه را داشتند، بوسیله دوربین توتال استیشن انجام پذیرفت. در مقایسه نقشه واقعیتهای زمینی عملیات میدانی با نقشه زبری سطح محاسبه شده با استفاده از پارامترهای هندسه فرکتالی در محاسبه مدل </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IEM</span></span><span style="font-family:b nazanin;">، مشخص شد متوسط انحراف معیار برآورد جذر متوسط مربع ارتفاعی زبری</span><span style="font-family:b nazanin;"> و </span><span style="font-family:b nazanin;">ضریب پس‌پراکندگی در مقایسه با روش </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">IEM</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> کلاسیک بیش از 10% کاهش یافته است.</span><span style="font-family:b nazanin;"> همچنین بر اساس نتایج ارزیابی ماتریس تطابق، صحت و دقت نقشه‌های تهیه شده با روش پیشنهادی بیش از 80% می‌باشد. علاوه بر این، در این مقاله مقایسه‌ای میان نتایج بدست آمده با مقاله دیگری از نویسندگان همین مقاله صورت پذیرفته است که برتری 10 تا 15 درصدی روش این مقاله را نشان می‌دهد.</span><strong><span style="font-family:b nazanin;"></span></strong> Morphological discrimination of geological top-formations is the supplemental procedure of geological mapping; so in situ measurements to register geomorphological data are unavoidable; though due to the impassable and fault cliffs field operations to visit all areas within a geological map is almost impossible. Microwave or radar remote sensing, via synthetic aperture radar (SAR) images is capable to obtain the surface morphology and alteration zones discrimination on the basis of lithology texture. For this purpose, it is necessary to model the surface roughness against microwave signal backscattering; among available models, Integral Equation Model (IEM) is the most famous one, in which surface roughness is calculable via roughness height statistical parameter (RMS-height). Whereas, this parameter is not capable enough to measure, since it measures the surface roughness merely in vertical direction, and roughness dispersion on the surface is not included. To apply the proposed method of geomorphological mapping, the roughness map for the area of concern which is the northern part of Anaran anticline (located between Dehloran and Ilam cities in Iran) using ALOS-PALSAR and TerraSAR images is computed. Field micro-topography measurement is performed on three different sites containing the main lithologies of the case study, using surveying total station. It is clarified in comparison of roughness map with the ground truth, that using fractal geometry parameters in IEM model computation, the standard deviation had more than 10% of decrease, in comparison with conventional IEM calculations. In addition, in this paper, a comparison is made between the results obtained with another article from the authors to the results gained by the method of this article, which shows a 10 to 15 percent advantage of this paper method. نقشه‌های زمین شناسی, رادار روزنه مصنوعی, مدل معادله انتگرالی. Geology Mapping, Synthetic Aperture Radar, Integral Equation Model (SimWeight), Mazandaran province. 137 157 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-391-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Ghafouri علی غفوری ali.ghafouri@ut.ac.ir 10031947532846007520 10031947532846007520 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Jalal Amini جلال امینی 10031947532846007521 10031947532846007521 No University of Tehran دانشگاه تهران Mojtaba Dehmollaian مجتبی دهملائیان 10031947532846007522 10031947532846007522 No University of Tehran دانشگاه تهران Mohammad Ali Kavoosi محمدعلی کاووسی 10031947532846007523 10031947532846007523 No Islamic Azad Shahrood University دانشگاه آزاد شاهرود