fa بررسی عملکرد معیارهای اعوجاجی از مقیاس نقطه‌ای و محدود در سیستم‌های تصویر مرکاتور معکوس(TM) و مرکاتور معکوس جهانی(UTM) (منطقه مطالعاتی ایران) ژئودزی (عمومی) Geodesy پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">انتخاب معیار مناسب به منظور سنجش عملکرد سیستم‌های تصویر، همواره یکی از مسائل مطرح در علوم مکانی بوده است.</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> برآورد اعوجاجات سیستم‌های تصویر می‌تواند در مقیاس نقطه‌ای و مقیاس محدود انجام شود</span><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">. معیار‌های نقطه‌ای که می‌توانند اعوجاجات زاویه و مساحت را بر اساس شاخص‌های تیسوت اندازه</span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">‌</span><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">گیری کنند و معیارهای از مقیاس محدود که اعوجاجات شکل و مساحت را براساس المان‌بندی منطقه برآورد می‌کنند. در این پژوهش، المان بندی ثابت، جایگزین المان‌بندی تصادفی در الگوریتم محاسباتی معیارهای اعوجاجی از مقیاس محدود شد و عملکرد معیارهای اعوجاجی در سیستم‌های تصویر مرکاتور معکوس (</span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">TM</span></i><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">)</span><i> </i><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">و مرکاتور معکوس جهانی </span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">&nbsp;(UTM)</span></i><span lang="AR-SA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">برای منطقه ایران از مقیاس نقطه‌‌ای و محدود مورد بررسی قرار گرفت. اگرچه انتخاب المان‌های ثابت، محدودیت‌های المان‌های تصادفی در تکرارناپذیر بودن محاسبات و کمبود تراکم در نواحی مرزی را&nbsp; برطرف می‌کند، اما&nbsp; نتایج&nbsp; این پژوهش، عدم وابستگی معیارهای از مقیاس محدود را به ویژگی‌های سیستم تصویر در نقشه‌های منطقه‌ای نشان می‌دهند. در میانگین‌گیری از مقادیر عددی معیارهای اعوجاجی به منظور ارائه یک شاخص عددی برای مقایسه اعوجاجات سیستم‌های تصویر، این شاخص‌ها در مشخص کردن اعوجاجات سیستم‌های تصویر، کارآمد عمل نکردند. بنابراین استفاده از تنها یک شاخص عددی، برای بررسی اعوجاجات سیستم‌های تصویر در نقشه‌های منطقه‌ای معنادار نیست. در مقابل، بررسی الگو تغییرات عددی معیارهای اعوجاجی از مقیاس نقطه‌ای، در مشخص کردن ویژگی‌های اعوجاجی سیستم‌های تصویر، مؤثر عمل کرد. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش بازه عددی مربوط به اعوجاجات مساحت از مقیاس نقطه‌ای در سیستم تصویر </span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">TM</span></i><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> تا ده ‌برابر بزرگ‌تر از سیستم </span><i><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">UTM </span></i><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">&nbsp;است.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span style="page-break-after:avoid"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="line-height:150%">Selection of a proper criterion to evaluate map projections&#39; distortions has always been one of the important issues in the field of cartography. One of the classifications for distortions criteria is based on their computational scale. On one hand infinitesimal scale criteria estimate angular and areal distortions based on Tissot indicators, on the other hand finite scale criteria assess shape and areal distortions based on region discretization. In this research, random discretization was replaced with fixed discretization in the computational algorithm of finite scale criteria and the performance of distortions criteria of infinitesimal and finite scale in TM systems and UTM in the study of Iran region was investigated. Although fixed elements remove the limitations of random elements like unrepeatable calculations and lower elements&#39; density in border areas, the results of this study indicate that finite scale criteria are independent of the map projections&#39; characteristics. In order to provide a numerical index for comparing distortions of map projections by averaging the numerical values of criteria, these indexes did not work efficiently in determining the distortions of the projections. Therefore, using only one numerical index to map projections&#39; distortions in regional maps is not significant and it is more reliable to study the pattern of numerical changes of infinitesimal scale criteria to evaluate map projections&#39; distortions in regional maps.&nbsp; According to the results of this study, the numerical range of areal distortions of infinitesimal in the TM projection is up to ten times larger than the UTM system.</span><i> </i>&nbsp;<b><span lang="ES" style="line-height:150%"></span></b></span></span></span></span></span></span></span> اعوجاجات سیستم‌های تصویر, سیستم تصویر مرکاتور معکوس, سیستم تصویر مرکاتور معکوس جهانی Map projection distortions, Transverse Mercator, Universal Transverse Mercator, Iran region map 89 107 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-752-3&slc_lang=fa&sid=1 Fateme Esmaeili فاطمه اسماعیلی 10031947532846008675 10031947532846008675 No University of Isfahan دانشگاه اصفهان Hamid Mehrabi حمید مهرابی h.mehrabi@eng.ui.ac.ir 10031947532846008676 10031947532846008676 Yes University of Isfahan دانشگاه اصفهان Vahab Nafisi وهاب نفیسی 10031947532846008677 10031947532846008677 No University of Isfahan دانشگاه اصفهان