Journal of Geospatial Information Technology

fa ارزیابی دقت هیدروگرافی سونار چندپرتوی با استفاده از الگوریتمCUBE _ مطالعه موردی کانال دسترسی بندر بوشهر Evaluating Multi Beam Sonar Echo Sounder Hydrography Accuracy with CUBE Algorithm- Case Study: Access Channel of Bushehr Port هیدروگرافی Hydrography كاربردي Applicable <a name="_Hlk215391527">اندازه‌گیری‌های بستر دریا در عملیات هیدروگرافی مدرن، متکی بر سیستم‌های سونار چندپرتوی </a>((MBES) Multi Beam Echo Sounder) و روش‌های موقعیت‌یابی دقیق است. با این وجود، داده‌های خام حاوی نقاط نادرست (نویز و داده‌های پرت) هستند که لازم است پیش از استفاده پاک‌سازی شوند. الگوریتم برآوردگر ترکیبی عدم قطعیت و عمقیابی ((CUBE) Combined Uncertainty and Bathymetry Estimator) یک روش سریع و آماری برای شبکه‌بندی داده‌های متراکم MBES و شناسایی این نقاط نادرست محسوب می‌شود. این پژوهش به ارزیابی دقت داده‌های هیدروگرافی چندپرتوی در کانال دسترسی بندر بوشهر با بهره‌گیری از الگوریتم CUBE می‌پردازد. داده‌های میدانی با استفاده از یک شناور مجهز به سیستم MBES جمع‌آوری و با نرم‌افزار HYPACK پردازش شدند. خروجی الگوریتم CUBE مورد تحلیل قرار گرفت و با نتایج حاصل از روش پردازش متعارف (دستی) مقایسه شد. نتایج نشان داد که ۹۸.۸۸٪ از عمق‌های برآورد شده توسط CUBE، الزامات استاندارد مرتبه ویژه سازمان بین‌المللی هیدروگرافی (IHO Special Order) را برآورده می‌کنند. همچنین، بیش از ۹۴٪ از داده‌ها دارای عدم قطعیت عمودی (Total Vertical Uncertainty) بهتر از 10 سانتیمتر بودند. مقایسه سطوح حاصل از دو روش، میانگین اختلافی در حدود ۳ سانتیمتر را نشان داد که حاکی از سازگاری قابل قبول بین آن‌هاست. این مطالعه اثربخشی الگوریتم CUBE را به عنوان یک ابزار قدرتمند، سریع و قابل اعتماد برای پردازش خودکار داده‌های هیدروگرافی چندپرتوی در محیط‌های ساحلی کم‌عمق تأیید می‌کند.   Modern hydrographic surveying relies on Multi Beam Echo Sounder (MBES) systems and high-precision positioning methods. However, the raw data often contain erroneous points (noise and outliers) that must be cleaned before use. The CUBE algorithm (Combined Uncertainty and Bathymetry Estimator) is a fast and statistical method for gridding dense MBES data and identifying these incorrect points. This study evaluates the accuracy of multibeam hydrographic data in the access channel of Bushehr Port using the CUBE algorithm. Field data were collected with a vessel equipped with an MBES system and processed using HYPACK software. The output of the CUBE algorithm was analyzed and compared with the results obtained from the conventional (manual) processing methods. The results showed that 98.88% of the depths estimated by CUBE met the requirements of the International Hydrographic Organization’s Special-Order standards. In addition, more than 94% of the data had a Total Vertical Uncertainty (TVU) better than 10 centimeters. A comparison of the surfaces generated by the two methods showed an average difference of about 3 centimeters, indicating acceptable agreement between them. This study confirms the effectiveness of the CUBE algorithm as a powerful, fast, and reliable tool for automated processing of multibeam hydrographic data in shallow coastal environments.   بندر بوشهر, عمق یابی چندپرتوی, فیلتر کردن, عدم قطعیت, الگوریتم CUBE Bushehr Port, multibeam bathymetry, filtering, cleaning, uncertainty, CUBE algorithm 25 42 http://jgit.kntu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-1052-1&slc_lang=fa&sid=1 Negar zahedi نگار زاهدی negarzahedi545@gmail.com 100319475328460010828 100319475328460010828 Yes Darya Tarsim Consulting Engineers شرکت مهندسین مشاور دریاترسیم Nader Pasandeh نادر پسنده pasandeh@pmo.ir 100319475328460010829 100319475328460010829 No Ports and Marititime Organization سازمان بنادر و دریانوردی Ali Kouroshnia علی کوروش نیا alikouroshniya@gmail.com 100319475328460010830 100319475328460010830 No Ports and Marititime Organization سازمان بنادر و دریانوردی Seyed Mojtaba Zarei سید مجتبی زارعی s.m.zarei@gmail.com 100319475328460010831 100319475328460010831 No Ports and Marititime Organization سازمان بنادر و دریانوردی Bahman Tajfirooz بهمن تاج فیروز bt_firooz@yahoo.com 100319475328460010832 100319475328460010832 No Darya Tarsim Consulting Engineers شرکت مهندسین مشاور دریاترسیم Seyed Shahed Mosavat سیدشاهد مساوات shahed.mosavat64@gmail.com 100319475328460010833 100319475328460010833 No Darya Tarsim Consulting Engineers شرکت مهندسین مشاور دریاترسیم