با توجه به رشد سریع جمعیت شهری و محدودیتهای موجود در دسترسی به زمینهای قابل ساخت در کلانشهرها، توسعه عمودی به عنوان راهحلی برای پاسخ به نیازهای مسکن در این مناطق به شدت گسترش یافته است. در کنار مزایای فراوان این رویکرد، چالشهایی نیز از جمله ابهام در مرزها و فضاهای مالکیت، حقوق مالکانه و مسئولیتهای مربوط به این فضاها ایجاد میشود که میتواند منجر به تعارضات و مسائل حقوقی و اجتماعی گردد. به منظور حل این مسائل، کاداستر سهبعدی بهعنوان ابزاری کارآمد مطرح میشود. در این میان، BIM (مدلسازی اطلاعات ساختمان) که در صنعت ساخت تحولاتی گسترده ایجاد کرده است، بهویژه در زمینه کاداستر سهبعدی توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. اگرچه روشهای مبتنی بر BIM در ثبت و بازنمایی مرزها و فضاهای مالکیت سهبعدی موفق بودهاند، اما وابستگی این روشها به حوزههای قضایی محلی و عدم پشتیبانی از جنبههای زمانی در فرآیند کاداستر از محدودیتهای آنها به شمار میرود. در این مقاله، یک روش مبتنی بر توسعه استاندارد IFC (ISO-16739) برای مدیریت حقوق مالکیت در ساختمانهای بلندمرتبه در ایران معرفی میشود. این روش، نحوه مدیریت فرایندهای مکانی- زمانی مورد نیاز برای کاداستر چهار بعدی را در کنار ثبت عرصه و اطلاعات پلاکهای مجاور، مدلسازی و ثبت قطعات تفکیکی در هر طبقه و همچنین ثبت مرزها و فضاهای مالکیت خصوصی، مشاعی و ارتفاقی، تشریح میکند. به منظور ارزیابی و نمایش عملکرد این روش، فرایند تفکیک آپارتمان بر روی یک ساختمان دوازده طبقه پیادهسازی شد. نتایج تحقیق نشان داد که روش پیشنهادی و کلاسهای IFC معرفی شده بهخوبی قادر به مدیریت، ثبت و بازیابی جنبههای مکانی- زمانی برای استفاده در فرایندهای مدیریت زمین شهری است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: سیستمهای اطلاعات مکانی (عمومی) دریافت: 1403/12/4 | پذیرش: 1404/9/15 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/10/24 | انتشار: 1404/10/24
Shahcheragh F, Maleki J, Nadi S, Shojaei D. Introducing a new method for managing property rights in apartments, based on process management capabilities in the IFC standard. jgit 2025; 13 (2) :125-148 URL: http://jgit.kntu.ac.ir/article-1-978-fa.html
شاهچراغ فاضل، مالکی جمشید، نادی سعید، شجاعی داود. یک روش نوین برای مدیریت حقوق مالکیت در ساختمانهای بلندمرتبه، مبتنی بر قابلیتهای مدیریت فرایند در استاندارد IFC. مهندسی فناوری اطلاعات مکانی. 1404; 13 (2) :125-148
