|
تحلیل مکانی - آماری خطوط لوله نفت و گاز با استفاده از مدل نسبت فراوانی در مواجهه با مخاطرات محیطی
|
رحیم نظری   ، مصطفی کابلی زاده* ، کاظم رنگزن |
| دانشگاه شهید چمران اهواز |
|
|
چکیده: (22 مشاهده) |
صنعت نفت و گاز بهعنوان شریان حیاتی اقتصاد، همواره با چالش مدیریت ریسک خطوط لوله مواجه بوده است. اگرچه مطالعات متعددی به ارزیابی مخاطرات پرداختهاند، اما تحلیل فضایی-آماری همزمان چندین مخاطره محیطی با روش کمی در مناطق نفتخیز ایران کمتر موردتوجه قرارگرفته است. در این مطالعه از سه روش تحلیل فراوانی نسبی، تحلیل تراکم کرنل و رگرسیون فضایی استفاده شد. تحلیل فراوانی نسبی نشان داد که بیشترین نسبت شکستگی در مناطق با پتانسیل فرونشست بالا (۰.۳۰۵) و زلزله کم (۰.۷۶) رخداده است. تحلیل تراکم کرنل با تابع گاوسی، نقاط داغ شکستگی را در جنوب مسجدسلیمان شناسایی کرد که با مناطق فرونشست همپوشانی دارد. در تحلیل تراکم کرنل، تمرکز 68% از شکستگیها در نواحی جنوبی مسجدسلیمان شناسایی شد که با پهنای باند بهینه 1.06 کیلومتر (محاسبه شده با روش سیلورمن) و عدم قطعیت مدل ±5% همراه بود. نتایج رگرسیون فضایی حاکی از تأثیر معنادار زلزله (ضریب 0.461، p<0.01 ) و فرونشست (ضریب 0.357، p<0.01 ) بر شکستگی خطوط لوله بود، درحالیکه ضریب تعیین مدل (R²) برابر با 0.295، مقدار آماره F برابر با 17.73 (p<0.001) و مقادیر VIF بین 1.04 تا 2.36 (نشاندهنده عدم وجود همخطی شدید) به دست آمد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که فرونشست زمین و زلزله از مهمترین عوامل تهدیدکننده خطوط لوله در منطقه هستند. نتایج حاصل میتواند بهعنوان ابزاری کارآمد در برنامهریزی، طراحی و مدیریت خطوط لوله مورداستفاده قرار گیرد و به کاهش خسارات ناشی از مخاطرات محیطی کمک کند. این مطالعه با ترکیب روشهای آماری-فضایی، چارچوبی جامع برای ارزیابی ریسک خطوط لوله ارائه میدهد که برای تصمیمگیریهای مدیریتی در مناطق نفتخیز کاربرد دارد.
|
|
| واژههای کلیدی: مدل نسبت فراوانی، خطوط لوله نفت و گاز، مخاطرات محیطی، تحلیل فضایی، مسجدسلیمان. |
|
|
متن کامل [PDF 1642 kb]
(14 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
سیستمهای اطلاعات مکانی (عمومی)
دریافت: 1403/12/18 | پذیرش: 1404/3/18 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/10/24 | انتشار: 1404/10/24
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
