|
ارزیابی شاخصهای قابلیت پیادهروی مبتنی بر روشهای تصمیمگیری چندمعیاره مکانی؛ مطالعه موردی شهر نیویورک
|
سارا جوکار   ، محمد طالعی* ، احسان صدوقی |
| دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی |
|
|
چکیده: (37 مشاهده) |
با توجه به اهمیت پیادهروی و تأثیر آن بر سلامت جسمی و روانی شهروندان، در سالهای اخیر معیارهای مختلفی برای ارزیابی قابلیت پیادهروی در مناطق شهری توسعه داده شده است. از سامانهی واکاسکور (Walkscore) میتوان به عنوان یکی از مراجع شناختهشده و پرکاربرد در این زمینه نام برد. اما این شاخص بر معیار دسترسی به برخی مراکز خاص متمرکز است و ابعاد مختلف موضوع پیادهروی را در بر نمیگیرد. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف توسعهی سنجهای برای ارزیابی قابلیت پیادهروی، با بهرهگیری از مجموعهای وسیعتر از شاخصهای متنوع مربوط به ابعاد مختلف قابلیت پیادهروی و بررسی کاربرد روشهای وزندهی و تلفیق آنها در یک فرآیند تصمیمگیری چندمعیاره مکانی طراحی و پیادهسازی شده است. در این راستا، در گام نخست مجموعهای شامل 24 شاخص مرتبط با ابعاد مختلف قابلیت پیادهروی، انتخاب شده و در گامهای بعد وزندهی طی سه سناریوی مختلف و دو روش تلفیق شاخصها (تاپسیس و ترکیب خطی وزندار) برای تحلیل حساسیت مدل و تعیین بهترین ترکیب وزنی، استفاده شده است. در نهایت، عملکرد روش پیشنهادی با رویکرد ارزیابی عینی، بر مبنای سنجههای آماری و شاخصهای پیادهروی توسعهیافته در مطالعات پیشین ارزیابی شد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که فراوانی پارکینگ خودرو و مراکز خدماتی، اختلاط کاربری، سطح اتصال معابر، چگالی مسکونی و بیشینه سرعت مجاز معابر، از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر تسهیل قابلیت پیادهروی در منطقه مطالعاتی هستند. مقایسه سناریوهای مختلف نشان داد که سناریوی دوم (کاهش ابعاد شاخصها به 16 شاخص مبتنی بر تحلیل اجزای اصلی) رویکردی خوشبینانهتر را در مقایسه با سناوریو اول که مبتنی بر رویکرد بدبینانه است، به کار گرفته است و سناریوی سوم (کاهش ابعاد شاخصها به 5 بعد اصلی) بهعنوان گزینهای متعادل شناخته شد. در ادامه، مقایسه شاخصهای محاسبهشده با نقشه Walkscore انجام شد. نتایج این مقایسه نشان دادند که بهرهگیری از روش ترکیب خطی وزندار در سناریوی سوم (مبتنی بر معیارهای اصلی) نسبت به روش تاپسیس، همخوانی بیشتری با روش Walkscore دارد. نتایج این پژوهش تأثیر انتخاب استراتژی وزندهی و تلفیق در فرآیند تحلیل چندمعیاره جهت ارائه شاخص قابلیت پیادهروی را برجسته میکند.
|
|
| واژههای کلیدی: شاخص قابلیت پیادهروی، تصمیمگیری چندمعیاره مکانی، تحلیل حساسیت، Walkscore |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
سیستمهای اطلاعات مکانی (عمومی)
دریافت: 1403/5/10 | پذیرش: 1404/3/13 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/11/11
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
